Loont een thuisbatterij na 2027? Een eerlijke rekensom

Als de saldering op 1 januari 2027 stopt, lijkt een thuisbatterij de logische oplossing: overdag zonnestroom opslaan en 's avonds zelf gebruiken. Installateurs en verkopers zeggen het graag. Wij verkopen geen batterijen, dus wij kunnen het gewoon uitrekenen. Financieel is het antwoord voor de meeste huishoudens: nog net niet. Maar geld is niet de enige reden om een batterij te nemen. U gebruikt er veel meer van uw eigen zonnestroom mee, en u bent minder afhankelijk van wat uw leverancier voor teruggeleverde stroom geeft. In dit artikel leest u beide kanten, wat dat voordeel u ongeveer per maand kost, en bij welke prijs een batterij zich wel terugverdient.

Hoe verdient een batterij geld?

Na 2027 is stroom die u teruglevert veel minder waard dan stroom die u van het net haalt. Een batterij vangt het overschot van de middag op en geeft het 's avonds terug aan uw huis. Elke kWh die zo door de batterij gaat, scheelt ongeveer het verschil tussen de stroomprijs en de terugleververgoeding, min wat er in de batterij verloren gaat. Met een stroomprijs van 28 cent en een vergoeding van 7,5 cent is dat zo'n 19 cent per kWh.

Dat klinkt als veel, maar een batterij van 5 kWh vult zich op een goede dag maar één keer, en in de winter komt er nauwelijks zonnestroom in. Over een heel jaar telt dat minder op dan veel mensen verwachten.

Een rekenvoorbeeld

Wij hebben het doorgerekend voor een gewoon huishouden met 12 zonnepanelen op het zuiden, dat 2.500 kWh teruglevert en 2.800 kWh van het net haalt. Ons model rekent elk uur van het jaar door, voor tien echte weerjaren.

• Een batterij van 5 kWh bespaart dit huishouden circa 230 euro per jaar.
• Schuift het huishouden eerst de wasmachine en vaatwasser naar de middag, dan blijft er voor de batterij circa 185 euro per jaar over. Verbruik verschuiven en een batterij gebruiken namelijk hetzelfde zonne-overschot. Tel die besparingen dus nooit bij elkaar op.
• Een batterij van 5 kWh kost in 2026 inclusief installatie circa 2.800 tot 4.500 euro. Dan duurt het circa 16 jaar voordat hij zich terugverdient, en wie eerst verschuift bijna 20 jaar. Een thuisbatterij gaat ongeveer 15 jaar mee.

Een grotere batterij levert iets meer op, maar niet genoeg: 7,5 kWh bespaart dit huishouden circa 280 euro per jaar, 10 kWh circa 300 euro. De extra opslag zit vooral in de zomer vol, en in de winter blijft hij leeg.

Bij welke prijs loont een batterij wel?

Dit is de vraag die ertoe doet, want batterijprijzen dalen. Wij noemen een investering zinvol als hij zich terugverdient in hoogstens twee derde van zijn levensduur, dus in ongeveer tien jaar. Voor het huishouden hierboven, na eerst verbruik verschuiven:

Ligt een offerte daar ruim boven, dan verdient de batterij zich voor dit huishouden financieel niet terug. Of hij het u om andere redenen waard is, beslist u zelf; daarover hieronder meer. Voor uw eigen huis kan het ook anders uitvallen: met veel verbruik in de avond, een warmtepomp of een elektrische auto die 's avonds laadt, kan de grens hoger liggen.

En met een dynamisch contract?

Met een dynamisch contract kan een slimme batterij ook 's nachts goedkoop stroom inkopen en die op het dure avonduur gebruiken. Dat maakt de batterij meer waard. Maar het dynamische contract zelf pakt voor huishoudens met zonnepanelen vaak duurder uit, omdat ook de terugleververgoeding dan de beurs volgt, en die is juist laag als de zon schijnt. In ons rekenvoorbeeld levert dezelfde batterij met een dynamisch contract per saldo zelfs iets minder op dan met een vast contract. Lees meer in Dynamisch energiecontract met zonnepanelen: slim of niet?

Meer dan geld

Een batterij die zich niet helemaal terugverdient, kan toch een goede keuze zijn. Het hangt ervan af wat u belangrijk vindt.

• Meer eigen zonnestroom. In ons rekenvoorbeeld gebruikt het huishouden na het verschuiven ongeveer de helft van zijn zonnestroom zelf; met een batterij van 5 kWh wordt dat zo'n 70 procent. Honderd procent haalt niemand: in de winter maken de panelen te weinig, en een batterij bewaart zomerstroom niet tot de winter.
• Minder afhankelijk van uw leverancier. Hoe minder u teruglevert, hoe minder het uitmaakt wat uw leverancier daarvoor geeft of rekent. Daalt de terugleververgoeding naar nul, of worden de kosten voor teruglevering hoger, dan wordt een batterij meer waard. In ons voorbeeld komt de terugverdientijd dan dicht bij de levensduur.
• Netcongestie. Beperkt uw netbeheerder teruglevering in uw gebied, dan vangt een batterij de stroom op die u anders kwijt zou raken.
• Stroom bij een storing. Let op: een gewone thuisbatterij schakelt bij een storing af, net als uw omvormer. Alleen een batterij met een noodstroomfunctie (back-up of EPS) kan dan (een deel van) uw huis voeden. Vraag daar bij een offerte expliciet naar.

Wat kost dat voordeel u? Reken de aanschaf om naar een bedrag per jaar over de levensduur, en trek af wat de batterij oplevert. In ons rekenvoorbeeld kost een batterij van 5 kWh, na eerst verschuiven, per saldo ongeveer 5 euro per maand. Voor dat bedrag gebruikt u een flink deel meer van uw eigen zonnestroom. Of dat het u waard is, is uw afweging.

Wanneer verdient een batterij zich wel terug?

• Als de prijs onder de omslagprijs voor uw situatie zakt.
• Als u veel stroom gebruikt in de avond en nacht, bijvoorbeeld door een warmtepomp of een auto die niet overdag kan laden, en weinig kunt verschuiven.
• Als de terugleververgoeding sterk daalt of de kosten voor teruglevering stijgen.
• Als uw omvormer toch vervangen moet worden: een batterij met een eigen omvormer vervangt hem, en dat scheelt al snel 800 tot 1.500 euro.

Waar let u op bij een offerte?

• De bruikbare capaciteit in kWh, niet alleen de totale.
• Het vermogen in kW: hoe snel hij kan laden en leveren.
• De garantie, zowel in jaren als in laadbeurten, en hoeveel capaciteit er aan het eind van de garantie nog over moet zijn.
• De installatie door een erkend installateur, op een eigen groep, volgens de normen voor een veilige elektrische installatie (NEN 1010) en voor de plaatsing van energieopslag (NPR 5310). Meld de batterij ook bij uw verzekeraar.

Wat betekent het voor u?

De uitkomst hangt sterk af van uw eigen verbruik, uw dak en uw contract. In ons salderingsadvies rekenen wij de batterijmaten van 5 tot 10 kWh door voor uw situatie, en bij een groot huishouden ook 15 en 20 kWh, met en zonder dynamisch contract. Wij zetten het eerlijk naast elkaar: wat een batterij u oplevert, hoeveel meer eigen stroom u krijgt, wat hij per maand kost, wanneer hij zich wel terugverdient, en of hij past bij wat u belangrijk vindt. U krijgt er ook de prijs bij waaronder een batterij voor u wel loont, zodat u elke offerte zelf kunt toetsen.

Geschreven door Stroom Advies, opgericht door twee HBO-engineers Elektrotechniek met praktijkervaring in de elektro- en energietechniek. Meer over ons. Wij verkopen geen batterijen, panelen of contracten en ontvangen geen commissie. De rekenvoorbeelden komen uit hetzelfde model waarmee wij onze adviesrapporten maken; uw eigen situatie kan anders uitvallen.